Vlaams Radio Koor met werk van hedendaagse Vlaamse componisten in Antwerpen en Izegem

Johan Duijck Sinds jaar en dag is KoorLink één van de vaste partners van het Vlaams Radio Koor. Zij hernemen op 10 oktober in Antwerpen het nieuwe werk dat ‘composer in residence’ Johan Duijck (foto) schreef voor koor en piano n.a.v. 175 jaar Sint- Lodewijkscollege Brugge. Het programma wordt verder aangevuld met werk van Roland Coryn, Rudi Tas en Vic Nees. En een week later in Izegem zingt Vlaams Radio Koor een concert ter nagedachtenis van de Vlaamse componist en dirigent Herman Roelstraete.

Johan Duijck – Concierto del Alma Opus 30 (2010)
De Spaanse mystici uit de 16de eeuw blijven een onuitputtelijke bron van inspiratie voor Johan Duijck. Na zijn triptiek el Camino del Alma – op teksten van Fray Luis de León, San Juan de la Cruz en Santa Teresa de Ávila – gaf het St.-Lodewijkscollege te Brugge hem, ter gelegenheid van zijn 175ste verjaardag, de opdracht een Concerto voor piano en gemengd koor te schrijven. Ook ditmaal koos Johan Duijck voor een tekst van San Juan de la Cruz: En una noche oscura. De tekst beschrijft hoe de Ziel ’s nachts (en una noche oscura) de beslotenheid van het eigen, rustende lichaam (mi casa sosegada) verlaat, om in een oneindige ruimte de Geliefde, God, te vinden en te beminnen (Amado con amada).

Vic Nees – Trois Complaintes
De Trois Complaintes (Drie klaagzangen) uit 2007 zijn drie koorliederen op gedichten van de Belgische dichteres Liliane Wouters. De eerste klaagzang, A Furnes, is een mooi voorbeeld van de wijze waarop Nees de tekst nauwgezet volgt. Het lied verhaalt de twijfel van de pelgrims, die aan het einde verlost worden uit hun onzekerheid. In Jardin des olives komt Christus aan het woord, hij lijdt onder het verraad van één van zijn beste vrienden, Judas.
De rol van Christus wordt vertolkt door een baritonsolo, terwijl het koor zijn woorden volgt en becommentarieert. De inhoud van het derde lied verwijst met een knipoog naar de parabel van de wijze en de dwaze maagden, uit Mattheus 25: 1-13. Het verschil tussen de wijze en de ‘frivole’ meisjes wordt in de muziek uitgedrukt door afwisselingen in het ritme.

Rudi Tas – 4 Motetten
De cyclus 4 Motetten bestaat uit vier nummers, die evenwel afzonderlijk uitvoerbaar zijn omdat er geen dwingend inhoudelijk verband schuilt in de gekozen teksten: de eerste is trinitair, de volgende twee christologisch en de vierde mariaal. Ze kunnen daarom afzonderlijk in elke liturgische periode ingeschakeld worden. Tijdens een concertuitvoering geniet een volledige uitvoering echter de voorkeur, aangezien er artistiek wél een grote eenheid aanwezig is. De vier Motetten maken deel uit van een pakket koorwerken van acht verschillende componisten die werd uitgegeven naar aanleiding van de zestigste verjaardag van Vic Nees. Een paar componisten citeerden met een knipoog een klein zinnetje uit Nees’ werk. Bij Rudi Tas is dit geen letterlijk citaat, maar eerder een reeks ‘stijlcitaten’.

Roland Coryn – There is another sky, op.71
There is another sky op.71 is de tweede reeks koorliederen die Roland Coryn componeerde op gedichten van de Amerikaanse dichteres Emily Dickinson (1830-1886). Haar gedichten blijven hem intrigeren en verwonderen: “Opvallend bij haar is de wijze waarop zij in haar gedichten, soms met heel weinig maar perfect gekozen bewoordingen en precieze begrijpelijke beelden, een sfeer oproept, een klimaat schept, en de lezer een toekomstbeeld voor ogen houdt die hem niet alleen het gevoel maar ook de zekerheid geven dat hij nooit meer op dezelfde manier de wereld zal aanschouwen als voor het lezen van het gedicht. Emily Dickinson is een uitzonderlijke en geniale vrouw die voor zichzelf een wereldbeschouwing schiep die het haar niet alleen mogelijk maakte haar tijd te overleven, maar ons ook vandaag nog weet te boeien. Het was dan ook niet te verwonderen dat door die eigenheid het grootste aantal van haar gedichten enkel na haar overlijden werd uitgegeven.”

Deze reeks koorliederen heeft, net als de eerste bundel, de titel van het eerste gedicht meegekregen. De eerste zin – There is another sky – schept meteen de sfeer voor de compositie, namelijk die van een andere wereld, waarin evenwicht en schoonheid heersen. Roland Coryn bleef bij het componeren trouw aan het karakter van elk gedicht. Zo probeert hij in het tweede lied de verhalende toon van de dichteres over te nemen in de muziek. Het vierde lied, A Slash of Blue benadert hij dan weer als een kunstschilder die voor zijn doek staat en met ogenschijnlijk losse bewegingen ‘een streep blauw en een veeg grijs’ op het doek aanbrengt. In de muziek vertaalt dit zich in een snelle beweging voor het solistenkoor dat op de achtergrond zingt, terwijl het tuttikoor ernaast beweegt. De cyclus eindigt met het aangrijpende Because I couldn’t stop for Death. Een grote crescendo werkt toe naar de voorlaatste strofe, waarin de dichteres samen met de dood voor haar graf staat. Deze climax wordt dan afgebouwd: berusting en begrip komen in de plaats, het lied eindigt in stilte.

Herman Roelstraete – Lichtbericht voor mensen
Herman Roelstraete werd geboren in 1925 in Lauwe. In 1939 volgt hij in Torhout de kosterschool waar bij hem de liefde ontstaat voor het gregoriaans, het orgel en “de Vlaamse Zaak”, drie onderwerpen die in zijn composities heel vaak tot uiting zullen komen. In West-Vlaanderen legde hij een stempel op het culturele leven: hij richtte koren, ensembles en orkesten op, deed onderzoek naar volksliederen en stond andere dirigenten bij met raad en daad. Met Karel Anneessens ging Roelstraete tot in Engeland op zoek naar instrumenten van de familie Anneessens en schreef daarvan de historiek neer. In Vlaanderen bezocht hij meer dan 270 orgels waarvan hij een register opmaakte met onder andere de vermelding van de orgelbouwer.

Roelstraetes voorliefde voor het gregoriaans komt in verschillende composities tot uiting. Vanuit zijn ervaring als zanger vindt Roelstraete het uitermate belangrijk dat een compositie “zingbaar” is en dat iedere stem een aantrekkelijke partij heeft. Zijn lineaire, overwegend contrapuntische schrijfwijze is zeer opmerkelijk en werd regelmatig bekritiseerd. Zijn grote kennis van de muziekgeschiedenis treffen we niet alleen aan in de vele stijlimitaties, maar ook in de composities die geheel geschreven zijn volgens een bepaald stijlidioom. Compositielessen bij Máttyás Seiber wekken Roelstraetes interesse voor de dodecafonie. Opvallend is wel dat hij de twaalftoonstechniek enkel in instrumentale werken heeft toegepast

Vanaf het begin van de jaren 1970 krijgen we in het oeuvre van Herman Roelstraete een keerpunt, mede omwille van gezondheidsproblemen. In zijn composities treedt stilaan een versobering op en de werken uit die periode draaien meestal rond de doodsgedachte. Naast koor- en orgelmuziek schreef Roelstraete verschillende kamermuziekwerken, waaronder de drie strijkkwartetten vermeld moeten worden, die hij pas op latere leeftijd schreef. Roelstraete overleed 1 april 1985 in Kortrijk.

In Lichtbericht voor Mensen, dat bekroond werd op de Provinciale Wedstrijd voor Toonkunst, maakt Roelstraete gebruik van hedendaagse (koor)technieken: polytonaliteit, kwartakkoorden, glissando’s, zoem- en spreekkoren en dissonante samenklanken (echter geen atonaliteit).

Programma :

  • Johan Duijck, Concierto del Alma op.30
  • Vic Nees, Trois Complaintes (enkel in Antwerpen)
  • Rudi Tas, 4 motetten
  • Roland Coryn, There is another sky, op. 71
  • Herman Roelstraete, Lichtbericht voor mensen (enkel in Izegem)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Vlaams Radio Koor : Johan Duijck, Vic Nees, Rudi Tas, Roland Coryn
Zondag 10 oktober 2010 om 11.00 u
Kapel Elzenveld Antwerpen

Lange Gasthuisstraat 45
2000 Antwerpen

Meer info : www.vlaamsradiokoor.be en www.koorlink.be
———————–
Vlaams Radio Koor : Huldeconcert Herman Roelstrate
Zondag 17 oktober 2010 om 17.00 u
Sint-Tillokerk Izegem

Kerkstraat 13
8870 Izegem

Meer info : www.vlaamsradiokoor.be

Extra :
Johan Duijck op www.gmk.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Vic Nees op www.matrix-new-music.be, www.muziekcentrum.be en youtube
Rudi Tas : www.ruditas.be, www.matrix-new-music.be, www.cebedem.be en youtube
Roland Coryn op www.matrix-new-music.be, www.cebedem.be en youtube
Herman Roelstraete op www.cebedem.be, www.matrix-new-music.be en www.beiaard.org

Elders op Oorgetuige :
Nieuw werk van Johan Duijck t.g.v. 175 jaar Sint- Lodewijkscollege Brugge, 3/10/2010
Robert Schumann vs Vic Nees in de Sint-Romboutskathedraal Mechelen, 17/05/2010
Gents Madrigaalkoor creëert Requiem van Vic Nees, 5/03/2009
Vlaanderen Internationaal : Roland Coryn, 13/12/2006