Espace Senghor plaatst Annelies Van Parys in de kijker

Annelies Van Parys Op zondag 27 maart vindt in Espace Senghor in Etterbeek het vijfde concert plaats in de reeks ‘Focus sur nos compositeurs‘. Els Crommen en Ensemble Nahandove brengen er een gedeeltelijke creatie van Annelies Van Parys‘ “Reflections” voor cello solo en voeren ook haar “Poïèma” voor stem solo en “Mew Poems” voor stem, fluit, cello en piano uit. Tussen de werken door geeft Annelies de nodige toelichting.

Voor Annelies Van Parys (1975) is componeren schilderen met klankkleuren. Annelies behoort intussen tot de garde van jonge vrouwelijke componisten, die sneller dan ooit redelijke toppen van roem scheren. Het NOB speelde werk van haar, evenals de Filharmonie, het Symfonieorkest Vlaanderen en het Vlaams Radiorkest. Ze heeft reeds heel wat orkestwerken en een zeer vruchtbare reeks van kamermuziek en ensemblestukken op haar naam staan.

Het is moeilijk om Annelies Van Parys’ oeuvre te catalogiseren omwille van de grote veelzijdigheid binnen haar compositorisch denken. Een aantal belangrijke aspecten kunnen toch worden belicht door te vertrekken vanuit een muziekhistorisch overzicht, waarbij gepoogd wordt het eclecticisme in deze context te beschouwen als een fundament waarop de componiste haar eigen muzikaal weefsel borduurt. De Late Middeleeuwen, Renaissance en twintigste eeuw zijn de periodes waarin Van Parys het meest graaft en waarin ze op zoek gaat naar middelen om haar werken te kleuren, maar vooral vormelijk te legitimeren.

In heel wat composities grijpt Annelies Van Parys terug naar historische contrapuntische technieken, die ze assimileert en terugbrengt tot het vormelijke niveau. Een andere reminiscentie aan de Renaissance is de integratie van canontechnieken. Een andere techniek om een melodisch profiel op zelfstandige basis te genereren, is de augmentatio (vergroten van de duurwaarden). Een hoogtepunt binnen de renaissancistische formalistische theorieën is wellicht de – van oud-Griekse origine – Gulden Snede, een asymmetrische proportie waarin het grootste deel staat tot het kleinste, zoals het geheel tot het grootste deel, of anders gezegd: ab : bc = ac : ab. Van Parys adapteert deze formule vrij strikt in sommige werken, in andere springt ze er losser mee om. Op het gebied van de tonaliteit incorporeert ze ook af en toe ook modale elementen.

Naast het benutten van de vormstructurele principes uit de Late Middeleeuwen en de Renaissance, put Van Parys ook graag uit de techniciteit en het pluralistisch klankbeeld van de twintigste eeuw. Het in 1999 gecomponeerde Picasso 1937 (arr. 2000) kan binnen Van Parys’ oeuvre zowat beschouwd worden als de belichaming van de twintigste-eeuwse muzikale systemen en mogelijkheden waaruit de componiste haar inspiratie steeds lijkt te halen. Vanaf dat werk, dat refereert aan het Guernica-schilderij en dat bedoeld is als aanklacht tegen elke vorm van oorlog, is er een compositorische evolutie merkbaar naar een statisch melodisch concept, waarin de stilte onder invloed van Salvatore Sciarrino een belangrijke positie bekleedt en dat soms verwant is met het spectralisme. Deze stroming, die vooral bloeit sinds de jaren ’70 in Frankrijk, leidt de harmonie af uit het boventoonspectrum van één of meerdere instrumenten. Een aantal latere composities refereren eveneens aan deze schrijfwijze.
Om de aliquottonen klinkend te maken wordt in Picasso 1937 voor het eerst geëxperimenteerd met de Lachenmann-esthetiek door gebruik te maken van de extended performing techniques. In de vocale passages wordt vooral gebruik gemaakt van spreekstem en vocaliserende elementen, en in het heterogeen instrumentaal ensemble van diverse blaas-, tokkel- en strijkwijzes, gaande van spelen zonder mondstuk en key clicks tot ricochet arco, col legno en behind the bridge. Vrijwel alle volgende composities integreren op een of andere manier deze “anatomy of sound”-gedachte. In deze context kan ook het gebruik van elektronische apparatuur niet worden geschuwd. In Picasso 1937 komen live electronics voor die de stemmen versterken of de klank moduleren.
Het politiek engagement in Picasso 1937 krijgt vorm door het inkapselen van een citaat uit Monteverdi’s Lamento di Arianna (Lasciate mi morire) en de integratie van nieuwsflarden die op de dag van de uitvoering gekozen worden. In verschillende andere composities is de citaattechniek ook merkbaar.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Focus sur nos compositeurs: Annelies Van Parys
Zondag 27 maarti 2011 om 11.30 u
CC Etterbeek – Espace Senghor

Waversesteenweg 366
1040 Etterbeek

Meer info : www.senghor.be

Bron : tekst Robbe Herreman voor MATRIX, 2003

Extra :
Annelies Van Parys : www.anneliesvanparys.be , anneliesvanparys.spaces.live.com, www.matrix-new-music.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Een Oresteia : bloedwraak en gerechtigheid in een regie van Caroline Petrick, 14/02/1011
An index of memories : geënsceneerd concert over de herinnering en haar emoties, 9/03/2010
Franse flair en Annelies Van Parys, 12/03/2008
Harpiste Isabelle Moretti creëert werk van Annelies Van Parys, 7/03/2007
Spectra Ensemble plaatst jonge Vlaamse componisten in de kijker, 27/02/2007
Annelies Van Parys : Klokkengelui in symfonievorm, 25/10/2006