Spectra brengt werk van André Laporte, Luc Brewaeys en Lucien Posman in Brussel

André Laporte Het Centrum voor Europese Cultuur (CEC) en de Klasse van de Kunsten van de Koninklijke Vlaamse Academie brengen hun componisten in concert. Op woensdag 15 juni 2011 zal het Spectra Ensemble onder leiding van Filip Rathé werk uitvoeren van André Laporte (foto), Luc Brewaeys en Lucien Posman. Zij zijn alle drie lid van de Klasse Kunsten en zullen ook toelichting geven bij hun werk.

André Laporte – Litanie con epitaffio
André Laporte
over ‘Litanie con epitaffio‘ : “Litanie con epitaffio (Litanieën met grafschrift) werd tijdens de zomer ’94 gecomponeerd als gelegenheidswerk in opdracht van het SPECTRA Ensemble, en werd opgedragen aan de nagedachtenis van vier reeds overleden vrienden-componisten, allen gewezen leden van de in de zestiger jaren opgerichte groep Spectra: Karel Goeyvaerts (+ 1993), Raymond Baervoets (+ 1989), Louis De Meester (+ 1987) en Norbert Rosseau (+ 1975). Qua vorm is het stuk opgevat als een reeks korte strofen met afwisselend streng ritmisch of vrij improvisatorisch karakter. Het gebruik van repetitieve elementen met geleidelijke op- en afbouw verwijst naar het type “litanie” zoals het o.m. door Karel Goeyvaerts in zijn later werk veelvuldig werd aangewend .
Binnen het complex van zeven instrumenten speelt de piano een centrale en dominerende rol; aan de overige partners wordt een beurtelings ondergeschikte of zelfstandige opdracht toegemeten: het slagwerk (vooral vibrafoon en tom-toms) als evenwaardig solist; fluit en basklarinet overwegend in duo-constellatie; het strijktrio steeds als compacte formatie. De litanie-achtige gedeelten leiden enkele keren naar uitgesproken hymnische momenten, elders weer worden zij gevolgd door meer verstilde meditaties. Tot deze laatste behoort ook het slotdeel (epitaffio) waarbij de in tonen omgezette klinkers uit de naam ” Karel Goeyvaerts” (A E G E A E) het ultiem uitlopend motief vormen in de fluitpartij. De bij theoretische discussies veelvuldig aangehaalde tegenstellingen tussen tonaal en atonaal, modaal en serieel zijn hier vrijwel totaal opgeheven of probleemloos met elkaar verzoend.”

Luc Brewaeys – Cardhu
Brewaeys’ composities stoelen op het principe van de spectrale muziek, waarbij de boventoonspectra van klanken niet alleen het uitgangspunt zijn voor de constructie van akkoorden en melodieën, maar ook voor klankkleur, speeltechnieken en instrumentatie. Frappant is bovendien het exuberante, spectaculaire karakter van Brewaeys’ muziek, die opvalt door haar retorische en theatrale schrijfwijze. Naast deze extraverte trekjes valt de stringent mathematische tijdsconstructie van zijn werk des te meer op, al staat deze strenge opbouw nooit het expressieve karakter van zijn muziek in de weg. Zij is er misschien zelfs de voorwaarde voor. Muziek van een extravert theaterman.
Met ‘Cardhu’ zorgde Luc Brewaeys voor een nieuw ‘whisky-werk’ in opdracht van Transit 2008. Een meesterwerk, genoemd naar de single malt van de Cardhu distilleerderij. Een Speyside whisky met geuren en toetsen van honing, vers fruit, bloemen en vanille.
Luc Brewaeys
: “Cardhu is het voorlaatste werk in mijn reeks van composities die de naam van een single malt whisky dragen. Het is geschreven voor acht muzikanten en is – in de eerste plaats – een verdere exploratie van de spectraal-harmonische eigenschappen die ik – in zekere zin – ontdekte in mijn opera L’uomo dal fiore in bocca zo’n twee jaar geleden. De muziek is in wezen nog steeds spectraal, maar ik breid de harmonieën uit door.”

Lucien Posman – Book of Thel
Lucien Posman (1952) is een voorvechter van ‘neonormaliteit’ in de wereld van de moderne muziek. Zijn muziek kan tot het postmodernisme worden gerekend. In zijn latere werken hanteert hij de Toonklok-compositiemethode van Peter Schat. Posmans oeuvre omvat een zestigtal werken, waaronder een symfonie, een opera, kamermuziek voor diverse bezettingen en een relatief groot aantal vocale werken, vooral op teksten van William Blake.

Posmans Blake-werken vormen het belangrijkste deel van zijn oeuvre. Zij omvatten zes cantates, zes koorliederen en 25 Songs of Experience. Het symbolische van Blake’s filosofische teksten wordt muzikaal weergegeven d.m.v. een beperkt aantal ideeën die consequent worden volgehouden. De spanningscurve van de – direct aansprekende – muziek omschrijft hijzelf als “neonormaal-retorisch”.
Tot zijn omvangrijkste vocale werken sinds 2000 behoren enkele cantates op Blaketeksten zoals ‘The Book of Los‘ en ‘The Book of Thel‘. The Book of Thel voor zang en klein instrumentaal ensemble (2001), is een cantate die de frustratie bezingt van een ongeboren ziel en haar confrontatie met het aardse bestaan. Parallel met de tekstinhoud hanteert Posman hierin ook een brede gamma van expressiemogelijkheden waartoe zowel de volmaakte drieklank als kwarttonen behoren.

Programma :

  • André Laporte, Litanie con epitaffio (1994)
  • Luc Brewaeys, Cardhu (2008)
  • Lucien Posman, Book of Thel (2001)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Spectra Ensemble : André Laporte, Luc Brewaeys, Lucien Posman
Woensdag 15 juni 2011 om 19.00 u
KVAB – Paleis der Academiën Brussel

Hertogsstraat 1
1000 Brussel

Meer info : www.spectraensemble.com en www.kvab.be

Extra :
André Laporte : www.matrix-new-music.be, www.cebedem.be en www.muziekcentrum.be
Luc Brewaeys : www.lucbrewaeys.com, www.matrix-new-music.be en youtube
Lucien Posman op www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Spectra trekt naar het Ministerie van de Franse Gemeenschap met werk van Fafchamps, Brewaeys en Kurtág, 20/03/2011
Antwerps Conservatorium plaatst Lucien Posman in de kijker, 5/05/2008
75 jaar André Laporte en Lucien Goethals, 17/11/2006