Elektrisch gitaarkwartet Zwerm en fluitist Michael Schmid trappen nieuwe concertreeks Ictus Zone af

Zwerm Op 15 november schiet het Brusselse ensemble Ictus een nieuwe concertreeks op gang, waarbij het het voetlicht (grotendeels) laat aan de jonge generatie uitvoerders van nieuwe muziek. Van november tot april zullen gedurende zes concerten ensembles van jonge musici op het podium passeren: geen beginners, maar muzikanten die al bewezen hebben ergens voor te staan. Het repertoire kan zowel gevormd worden door het repertoire dat te verwachten is van Ictus zelf, als door de eigenheden van de jonge garde. Dat laatste is zeker het geval bij het eerste concert van 15 november, waarop het gitaarkwartet ZWERM een centrale rol krijgt toebedeeld.

De ingrediënten : Het elektrische gitaarkwartet Zwerm met hun “Fred Frith Quartet Sessions”, een eerbetoon aan de meester van de extended guitar. Ictus fluitist Michael Schmid met werk voor versterkte contrabasfluit van Eva Reiter.

Deel 1: Ictus solist Michael Schmid met werk voor bas- en contrabas-fluit van B.Ferneyhough en E.Reiter
Brian Ferneyhough, ‘Mnemosyne’ (1986) voor basfluit en cd
Mnemosyne, voor basfluit en tape is genoemd naar de Griekse God van herinnering. De opname van de tape bevat dan ook 8 basfluiten die het harmonische materiaal van Ferneyhough’s “Carceri d’invenzione” Cyclus recapituleren. Deze harmonieën veranderen elke maat van het stuk en beschrijven de plattegrond van de compositie. Het materiaal dat de solo basfluit in deze “maten of ruimtes” speelt wordt bepaald door de sonore dichtheid van de tape.
Deze solopartij bestaat uit drie simultaan lopende systemen die elkaar met hun onafhankelijke frases constant onderbreken en tot een “catastrophic obstacle race” leiden. Dit heeft tot gevolg dat het oor van de luisteraar op een archeologische manier de verschillende dieptes van muzikaal materiaal zou kunnen volgen wat mogelijk tot een beklijvende beluistering leidt. Bewust dat een perfecte uitvoering bijna utopisch is heeft Ferneyhough een “ruïne waarde” ingebouwd. Zoals Diderot zei: “Il faut ruiner un palais pour en faire un objet d’interêt” betuigt ook Ferneyhough zijn interesse aan levende uitvoeringen die van elkaar afwijken. Wezenlijk is hier dat zijn compositie zo sterk zou moeten zijn dat de constructie ook de tijd van de architect overleeft als ze in handen terecht komt van de uitvoerder.

Eva Reiter, ‘Konter’ (2009) voor versterkte contrabasfluit en tape
Voor de (zeldzame) contrabasfluit, schreef de Oostenrijks componiste en gambiet Eva Reiter (°1976) ‘Konter’, een werk dat de grijze zone verkent tussen spreken en spelen. Via een reeks graduele transformaties beweegt het werk zich naar een fascinerende artificieel-elektronische klankwereld. Konter : een aanval tegen een aanval
Actieve verdedigingstechniek. Een tegenstander verrassen door een slag te pareren met een even krachtige slag

Deel 2 : Het elektrische gitaarkwartet ZWERM met zijn ‘Fred Frith Quartet Sessions’
We’ll ask the questions around here… direct, brutaal en compromisloos. Een serie vlijmscherpe stukken uit de koker van het vermaarde Fred Frith Guitar Quartet
aan elkaar geklonken door de nog vermaardere Zwerm composities.

Programma :

  • Fred Frith, Motormouth
  • Nick Didkovsky, To Laugh Uncleanly At The Nurse
  • Nick Didkovsky, Just A Voice
  • René Lussier, Ayaya Moses
  • Nick Didkovsky, We’ll Ask The Questions 2
  • Nick Didkovsky, We’ll Ask The Questions 1

Zwerm is een Belgisch-Nederlands elektrisch gitaarkwartet opgericht in 2007. Hun debuut CD The World’s Longest Melody werd door het muziektijdschrift The Wire omschreven als ‘an obvious contender for album of the year 2010’. Zwerm speelde reeds concerten in de Verenigde Staten, UK en in verschillende Europese landen. Zwerm werd eerder in de pers omschreven als: ‘Ein imposantes Surround-Hörerlebnis’ (Kronenzeitung Jan. 2010) ‘Gaaf en bij momenten hemels mooi vlochten de vier gitaristen een zacht feedbackweefsel in elkaar (…) Als Zwerm zich in de rocktraditie wil inschrijven, lijkt het kwartet goed op haar plaats in de omgeving van Sonic Youth en consorten’ (Kwadratuur Dec. 2010). ‘Een prikkelende, soms bevreemdende en steeds eigenzinnige muzikale ontdekkingstocht zoals je ze zelden te horen krijgt’ (Goddeau Maart 2011). ‘Het lef en de verbeeldingskracht van de muziek spreekt uit hun vertolkingen’ (De Standaard Okt. 2010).

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ictus Zone : Zwerm & Michael Schmid
Donderdag 15 november 2012 om 20.00 u
Bozar – Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be, www.ictus.be en www.zwerm.be

Verdere concerten in de reeks ‘Ictus zone’
Het Nadar Ensemble stelt ‘Dubbelganger’ voor, een programma met werk van Michael Beil en Peter Ablinger (m.m.v. Billi Holliday, Carmen Baliero en Jean-Paul Sartre) en Michael Maierhof. Ictus & Ensemble Besides met vroeg werk van Cage en meer recente onbekende parels, blakend van naïviteit, alles onder het gesternte van Saint John, zaligverklaard in 2012. Aton’& Armide staat op het podium met Ictus hoboïst Piet Van Bockstal in een programma rond ‘Demijour’, een cultwerk van Nikolaus A Huber. Mangalam! stelt Philippe Hurel voor en de veel te jong overleden Christophe Bertrand, een concert becommentarieerd door Jean-Luc Plouvier (Ictus artistiek directeur). Om de reeks af te sluiten brengt het Ictus Strijkkwartet in avant-première een nieuw werk van Saed Haddad.

Donderdag 20 december 2012 : NADAR Ensemble met werk van Michael Beil, Peter Ablinger en Michael Maierhof
Donderdag 17 januari 2013 : ICTUS en Ensemble BESIDES met werk van John Cage, Jasper Braet en Newton Armstrong
Donderdag 21 februari 2013 : MANGALAM! met werk van Philippe Hurel en Christophe Bertrand
Donderdag 21 maart 2013 : ATON’ & ARMIDE en Piet Van Bockstal met werk van Nikolaus A. Huber, Jean-Luc Fafchamps en Thomas Smetryns
Donderdag 25 april 2013 : ICTUS STRIJKKWARTET met werk van Saed Haddad

Extra :
Ictus Zone – ZWERM, Michael Schmid. Kwartetten op leven en dood, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 1/11/2012
Brian Ferneyhough op en.wikipedia.org, www.editionpeters.com en youtube
Eva Reiter : www.echoraum.at/reiter.htm
Fred Frith : www.fredfrith.com en youtube
Nick Didkovsky op www.doctornerve.org en youtube
René Lussier : en.wikipedia.org en youtube

Elders op Oorgetuige :
Timestretch : Zwerm focust op tijdservaring door middel van klank, 10/10/2011
Zwerm + [sic] unplugged in Kortrijk, 21/02/2011
Elektrisch gitaarkwartet ZWERM experimenteeert met live-electronics in het MHKA, 9/12/2010
The World’s Longest Melody : Zwerm & Larry Polansky lichten tip van de sluier op, 11/04/2009