In memoriam Jonathan Harvey (3/05/1939 – 5/12/2012)

Jonathan Harvey Op 5 december overleed de Britse componist Jonathan Harvey. Harvey was in de jaren ’60 een leerling vna Karlheinz Stockhausen, maar hij vond vanaf de jaren ’70 een eigen stijl, waarin zijn belangstelling voor oosterse filosofie en religie in toenemende mate een rol speelde. Tegelijk was hij enthousiast gebruiker van de nieuwste digitale technologie in zijn werk, zoals ontwikkeld in het Ircam in Parijs.

De Brit Jonathan Harvey behoort ongetwijfeld tot de meest invloedrijke componisten van zijn generatie. Hij zocht in de jaren 1960 aansluiting bij de radicale internationale avant-garde. Vertegenwoordigers van die stroming, zoals Milton Babbitt en Karlheinz Stockhausen, hadden een duidelijke invloed op zijn werk. Zo toonde Harvey zich sterk geïnteresseerd in elektronisch gegenereerde muziek en wiskundige benaderingen van klanken en structuren. Hij werkte aan het begin van de jaren 1980 zelfs een tijdje aan het IRCAM, het Parijse instituut dat Pierre Boulez had opgericht om met interdisciplinaire teams de interactie tussen muziek en technologie te onderzoeken. Nu wil dat geenszins zeggen dat Jonathan Harvey daarom streefde naar abstracte, onzinnelijke muziek. Integendeel, zijn werk is vaak zeer emotioneel geladen, hoogst expressief en zeer communicatief te noemen. Met Stockhausen deelt hij verder een uitgesproken gevoeligheid voor de religieuze relatie tussen kunst en het ongrijpbare, het kosmische. Dat leidt ook bij Harvey vanuit christelijke en boeddhistische ervaringen tot een ethische, spirituele en zelfs rituele benadering van compositie en uitvoering.

Jonathan Harvey werd geboren in Warwickshire in 1939, studeerde zang aan het St Michael’s College in Tenbury en later muziek aan het St John’s College in Cambridge. Hij behaalde doctoraatsdiplorna’s aan de universiteiten van Glasgow en Cambridge, en ging vervolgens – op advies van Benjamin Britten – bij Erwin Stem en Hans Keller studeren. In 1969-70 was hij als Harkness Fellowverbonden aan Princeton University.

De uitnodiging van Pierre Boulez in de vroege jaren tachtig om aan het Franse IRCAMinstituut te gaan werken, mondde uit in acht creaties, onder andere voor het Ensemble InterContemporain, waaronder het werk voor tape ‘Mortuos Plango Vivos Voco’, ‘Ritual Melodies’ voor computergemanipuleerde klanken en ‘Advaya’ voor cello en live-opgenomen geluid.

Harvey componeerde ook voor de meeste andere bezettingen: orkest (waaronder ‘Madonna of Winter and Spring’, ‘Tranquil Abiding’ en ‘White as Jasmine’), kamermuziek (waaronder vier strijkkwartetten en onder andere ‘Soleil Noir/ Chitra’ en ‘Death of Light, Light of Death’) evenals werken voor soloinstrunienten. Hij schreef zeer veel koormuziek, zoals de grootse cantate met electronics ‘Mothers shall not Cry’ uit 2000. Zijn kerkopera ‘Passion and Resurrection’ uit 1981 resulteerde in een verfilming door de BBC en werd nog twaalf keer opnieuw uitgevoerd. ‘lnquest of Love’, zijn opera in opdracht van de English National Opera, ging in première in 1993 en werd een jaar later hernomen in de Brusselse Muntschouwburg.

Jonathan Harvey ontvaing geregeld cornpositieopdrachten van een heleboel internationale organisaties. Zijn muziek werd uitvoerig gespeeld door onder andere het Ensemble Modern, het Ensemble InterContemporain en het Ictus Ensemble, en is te beluisteren op een vijftigtal cd’s. Hij was vaak te gast op de belangrijkste internationale festivals voor hedendaagse muziek en wordt beschouwd als een van de meest begaafde en fantasierijke componisten op het vlak van de elektronische muziek. Naast eredoctoraten van de universiteiten van Southampton en Bristol, en lidmaatschap van de Academia Europaea, ontving Harvey in 1993 de prestigieuze Britten Award voor compositie. Hij publiceerde twee boeken in 1999, respectievelijk gewijd aan inspiratie en spiritualiteit. Hetzelfde jaar verscheen, bij Faber & Faber, Arnold Whittalls studie over de muziek van Harvey. Twee jaar later publiceerde John Palmer een omvangrijk boek over ‘Jonathan Harvey’s Bhakti’ bij Edwin Mellen Press. Verder was Jonathan Harvey gastprofessor aan het Imperial College in Londen en hij ere-professor aan de Sussex University. Sinds 2005 was hij composer-in-residence van het BBC Scottish Symphony Orchestra.

Jonathan Harvey : www.vivosvoco.com, www.chesternovello.com en youtube