Haagse festival voor nieuwe muziek Dag in de Branding verlegt grenzen

Luciano Berio & Cathy Berberian Nog geen weekendplannen? Het Haagse festival Dag in de Branding laat zaterdag de hele dag nieuwe muziek horen: Adriaansz, Haines en Cathy Berberian staan centraal. In deze editie presenteert Korzo een portret van componist Peter Adriaansz, speelt Greg Haines in aflevering 7 van de serie ‘DayDreaming’ in het Paard van Troje en bezoeken we een nieuwe locatie voor hedendaagse muziek : Het Nutshuis. Daar staat in een uitgebreid programma de Amerikaanse componiste en mezzosopraan Cathy Berberian centraal.

Grenzen verleggen is het thema van deze eerste editie van 2013. De componisten van deze editie deden dat door letterlijk te verhuizen naar een ander continent of door die reis figuurlijk te voltrekken. Een ontwikkelingsproces waarbij de jonge, onderzoekende componist na verloop van tijd zijn eigen meester wordt, een eigen herkenbare taal spreekt en die ook blijvend ontwikkelt, en zo zijn stempel drukt op de cultuur waarin hij werkzaam is. Ook voor Cathy Berberian, Peter Adriaansz en Stephanie Pan leidde het bestaan als ‘expat’ tot een kenmerkend open houding ten opzichte van de omgeving, terwijl hun herkomst als voedingsbodem hun koers bleef en blijft bepalen. Dankzij deze combinatie creëerden zij een volstrekt eigen wereld.

Cathy Berberian (1925-1983) was gehuwd met de Italiaanse componist Luciano Berio, die meerdere stukken schreef voor haar bijzonder wendbare en expressieve stem. Ook andere componisten als John Cage, Hans Werner Henze en Igor Stravinsky schreven werk voor Berberian. Het bekendste werk van Berberian zelf is Stripsody (1966), waarin ze haar vocale techniek exploreert door middel van stripboekklanken. Tijdens deze editie brengen studenten van het Koninklijk Conservatorium dit werk ten gehore, aangevuld met enkele sequenza’s van Berio. Aansluitend wordt ‘Music is the air I breathe’ vertoond, een documentaire van regisseur Carrie de Swaan over het leven van Berberian (Best Documentary AFFMA Film Festival, Holllywood, 2002). De avond in het Nutshuis wordt afgesloten met een bijdrage van Kate Moore en Theater Dakota.

Korzo presenteert tijdens festival Dag in de Branding een bijzonder portretconcert rondom de Haagse componist Peter Adriaansz. Adriaansz verricht in zijn werk onderzoek naar klank, vorm en zoals hij dat zelf noemt ‘hoorbare’ wiskunde. Recentelijk vertonen zijn composities ook microtonale invloeden. Ensemble SCALA is hét nieuwe ensemble voor microtonale muziek in Nederland dat door Stichting Huygens-Fokker (centrum voor microtonale muziek) is geïnitieerd. Bijzonder is dat het beroemde Fokker-orgel onderdeel van dit ensemble is geworden. De musici zijn allen specialisten op het gebied van microtonale muziek, die gezamenlijk de grenzen verkennen van de kleurrijke mogelijkheden van microtonaliteit.

Greg Haines werd geboren in een klein dorpje in het zuiden van Engeland, waar hij al vanaf jonge leeftijd een interesse ontwikkelde in geluid en geluidmakers. Door een enthousiaste muziekleraar kwam Haines in aanraking met de werken van ‘minimalistische’ componisten zoals Steve Reich, Gavin Bryars en Philip Glass. Nog steeds zijn deze van grote invloed op het werk van deze jonge componist. ‘ Daydreaming’ is een concertserie in Paard van Troje in het kader van festival Dag in de Branding waarin avontuurlijke muziek op de grenzen van pop, klassiek, elektronisch, experimenteel en impro centraal staan. In de Daydreaming serie zetten hedendaagse internationale componisten een nieuw en uniek geluid neer.

De Italiaanse componist Luciano Berio (1925-2003) was was getrouwd met de Amerikaanse sopraan Cathy Berberian, voor wie hij een aantal stukken gecomponeerde, waaronder Circles, Sequenza III, Visage en Récital. Zijn oeuvre omvat een breed scala aan vormen en vormexperimenten. Hij schreef zowel kamermuziek, composities voor groot orkest en vocalisten als elektronische muziek. Hij werkte zijn leven lang aan een reeks Sequenza’s voor solo-instrumenten. Het gebruik van muzikale en literaire citaten en het incorporeren van allerlei soorten volksmuziek is kenmerkend voor zijn werk.

In aanvulling op Carrie de Swaan’s documentaire over Cathy Berbarian presenteert Dag in de Branding de performance ‘Implied Manifesto’ van de in Den Haag wonende Amerikaanse stemkunstenaar Stephanie Pan. Zoals ze het zelf omschrijft, lijkt de performance op een persoonlijk manifest, maar vrijwel zonder verstaanbare woorden. In plaats daarvan vloeit de betekenis voort uit de viscerale aanwezigheid van de kunstenaar, abstracte geluiden en intonaties.

Daarnaast hoor je ‘What is the current that makes machinery’ van Stelios Manousakis, een stuk voor vrouwelijke stem en live elektronica, geschreven voor stemkunstenaar Stephanie Pan. Het stuk is gebaseerd op teksten uit het eerste deel van Gertrude Steins Tender Buttons: objects; food; rooms, een verzameling korte teksten geschreven in 1912. In deze modernistische teksten, die vaak worden omschreven als verbaal kubisme of taalkunst, maakt Stein composities met taal. Daarbij gaat het haar niet om de wereld die met de taal wordt uitgedrukt, maar om het eigen materiaal van de taal: tekens, klanken, ritme, synta en semantische fragmenten. Ze behandelt de taal als een herontdekt esthetisch object dat nieuwe werelden oproept in de geest van de luisteraar.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Dag in de Branding 27 : Peter Adriaansz, Greg Haines, Stephanie Pan, Cathy Berberian, Luciano Berio…
Zaterdag 9 maart 2013 vanaf 14.30 u

Op verschillende locaties in Den Haag

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.festivalindebranding.nl